გეოგრაფიული დასახელების ღვინოები
ღვინოები მზადდება განსაზღვრულ ტერიტორიაზე მოყვანილი და დაკრეფილი ყურძნის განსაზღვრული ჯიშის ან ჯიშების ნარევიდან მოსავლის წლის მითითებით.
-
ღვინის თავისებურება ისაა, რომ იგი მზადდება ყურძნის (საფერავი) მცირე რაოდენობისგან, რომელიც მოდის კახეთის ყვარლის რაიონში ალაზნის ველის განსაკუთრებულ მიკროზონაში 24 კმ2 ფართობზე.
ვენახები განლაგებულია გარკვეულ სიმაღლეზე და ისე, რომ მათ მზის სხივები გარკვეული კუთხით ეცემა, რაც იძლევა მარცვლებში შაქრის აუცილებელი პროცენტის მიღების საშუალებას. ღვინო „ქინძმარაულის“ კონცეფცია გულისხმობს, რომ ღვინო იწარმოება იმ წლებში, როდესაც საფერავი ბუნებრივად დამწიფებისას შაქრიანობის აუცილებელ დონეს აღწევს. ანუ, ნამდვილი ქინძმარაულის მიღება არის თავისებური ფორმულა, რომელმაც ამ ღვინოში იდეალური განხორციელება ჰპოვა.
იწარმოება ღვინის დუღილის შეწყვეტის მეთოდით. ამგვარად, ღვინო ბუნებრივად ნახევრადტკბილი ხდება.წითელი ნახევრად ტკბილიხორციანი კერძები ტკბილი სოუსით; მაგარი, დავარგებული ცხვრის ყველი, ხილის ნამცხვრები, წითელი ხილი, აპერიტივი.გასტრონომიული შეხამება: -
ღვინო 1886 წლიდან იწარმოება. პირველი მეღვინე თავადი ალექსანდრე ჭავჭავაძე იყო (გრიბოედოვის სიმამრი), წინანდლის მფლობელი.
მზადდება წინანდლის მიკროზონაში მოყვანილი მწვანესა და რქაწითელის ჯიშის ყურძნიდან. წინანდლის მიკროზონა 800 ჰა-ს შეადგენს.
ნაყოფი იკრიფება სრულად დამწიფების შემდეგ, მზის ამოსვლამდე, განცალკევდება ტოტებისგან და იწურება უჟანგავი ფოლადის ჭურჭელში, სადაც გრილ გარემოში კონტროლირებულ ტემპერატურაზე დუღს.
წინანდალი ღვინის წარმოების ევროპული მეთოდით იწარმოება. ღვინის დავარგება მუხის კასრებში ხდება.თეთრი მშრალიმაგარი და ნახევრად მაგარი ყველი, სალათები ქათმით, ზღვის პროდუქტები, ქათმის თეთრი ხორცი, თევზის, განსაკუთრებით კალმახის კერძები, საქონლის ტვინი. შესანიშნავი აპერიტივი.გასტრონომიული შეხამება: -
ეს ღვინო სამართლიანად მიიჩნევა საქართველოს ავლადიდებად. საკუთარი მემკვიდრეობის დაცვის მიზნით საქართველომ 2010 წელს გამოსცა კანონი „ღვინის ადგილწარმოშობის კონტროლირებადი რეგიონების შესახებ“ , რომელშიც ღვინო „ახაშენის“ დასახელება აპელასიონების ჩამონათვალში შეიტანა. ამ კანონის მიღების შედეგად დასახელება ახაშენი არ შეიძლება გამოყენებული იქნას განსაზღვრული გეოგრაფიული რეგიონის ფარგლებს გარეთ.
წითელი ღვინოს სახეობა ახაშენს თავისი მკაცრი კონდიციები აქვს: სპირტი 10,5-12%, შაქარი – 3-5გ/100 სმ3, ტიტრული მჟავიანობა 5-7 გ/დმ3. ამასთან, ღვინო ახაშენს, ბუნებრივია, თავისი დამზადების წესი აქვს. მაგალითად, ყურძენი იკრიფება მხოლოდ 22%-ზე მაღლი შაქრიანობისას. ყურძენი იწურება კლერტგაცლასთან ერთად. ღვინომასალა მზადდება ჭაჭის ნაწილობრივი დუღილით, ჩაძირული ან მოტივტივე „ქუდით“. იმისთვის, რომ ღვინო საკმარისად სტაბილური იყოს, 15-20 წუთის განმავლობაში ხდება მისი პასტერიზაცია ბოთლში, ამასთან, ტემპერატურა არ უნდა იყოს 65˚С-ზე ნაკლები.წითელი ნახევრად ტკბილიხორციანი კერძები, მაგარი, დავარგებული ცხვრის ყველი, ხილის ნამცხვრები, წითელი ხილი.გასტრონომიული შეხამება: -
მუკუზანი საქართველოს ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი და, ამავე დროს, ერთ-ერთი უძველესი ღვინოა. ის 1888 წლიდან იწარმოება და ამ დროის განმავლობაში ადგილობრივი მეღვინეობის სავიზიტო ბარათად იქცა.
მზადდება მუკუზანის(გურჯაანის რაიონი) მიკროზონაში მოყვანილი საფერავის ჯიშის ყურძნისგან და წელიწადზე მეტ ხანს ვარგდება მუხის კასრში.
ფერმენტაცია და დუღილი უჟანგავი ფოლადის ჭურჭელში, დავარგება ფრანგული მუხის კასრებში სულ მცირე 12 თვის განმავლობაში, რის გამო ის შესაბამის გემოს ელფერსა და არომატს იძენს.წითელი მშრალიმშვენიერია გრილზე შემწვარ ხორცთან, შებოლილ ნაწარმთან და ცხარე ყველთან.გასტრონომიული შეხამება: -
ქართული ღვინო ხვანჭკარას დიდება დიდი ხანია შორს გასცდა მშობლიური საქართველოს ფარგლებს. ის რაჭის რეგიონში სპეციალურად გამოყოფილ ტერიტორიაზე იწარმოება და სამართლიანად არის მიჩნეული მსოფლიოს ერთ-ერთ უძველეს ღვინოდ.
ღვინო წითელი, ბუნებრივად ნახევრად ტკბილია. მზადდება ყურძნის ორი ჯიშისგან: მუჯურეთული და ალექსანდროული.
გემო სავსე, ხავერდოვანი. იგრძნობა მარწყვისა და ჩირის გემო. ნარჩენ გემოში მცირე სიმჟავე გვაგონებს წითელი კენკრის (ჭნავის, წითელი მოცხარის, ჟოლოს) გემოს.წითელი ნახევრად ტკბილიეს ღვინო ყველაზე მეტად მსუბუქ დესერტებს უხდება. მას საკმარისად ხშირად იყენებენ რბილი ყველის აკომპანემენტად. ღვინო ხვანჭკარას ოპტიმალური ტემპერატურა დაახლოებით 12-14 გრადუსია.გასტრონომიული შეხამება:
სუფრის ღვინოები
ღვინოები, რომლებიც არ მიეკუთვნება მოკრეფის ადგილს, წელს და ყურძნის ჯიშს.
შესაძლოა ყურძნის რამდენიმე ჯიშისგან მზადდებოდეს.
-
იწარმოება 1977 წლიდან. სახელგანთქმული ალაზნის ველი შუაგულ კახეთში მდებარეობს და მას მდინარეები ალაზანი და გიშისწყალი (აგრიჩაი) რწყავენ.
კუპაჟური ღვინო. მზადდება კახეთში მოყვანილი ყურძნის ჯიშებისგან. ღვინო განსაკუთრებული ტექნოლოგიით მზადდება.
ყურძნის ტკბილი ცივდება 0°С-ს ახლო ტემპერატურამდე, ამის გამო საფუარის ბაქტერიები იღუპება და ნალექად გამოიყოფა, რის შემდეგაც ღვინო მრავალჯერადად იფილტრება.
ღვინოში დარჩენილი შაქარი, რომელიც საფუარის ბაქტერიებთან ურთიერთქმედებაში არ შესულა, ღვინოს ბუნებრივ სიტკბოს სძენს.წითელი ნახევრად ტკბილიშეუცვლელი სასმელია საზეიმო სუფრისთვის, რომელზეც შემოაქვთ დახვეწილი კერძები, ტკბილეული და ხილი. მშვენივრად ეხამება ყველებს და დესერტებს.გასტრონომიული შეხამება: -
საქართველოს ყველაზე პოპულარული ღვინო. მზადდება კახეთში მოყვანილი ყურძენი რქაწითელისგან, ევროპული მეთოდით.
ღვინის ორგანოლეპტიკური დახასიათება: ფერი – ღია ოქროსფერი; არომატი - ყვავილ-სუნელის, თაფლის ელფერით; გემო – სავსე, ჰარმონიული, ნარჩენ გემოში პიკანტური მომწარო.თეთრი მშრალირეკომენდებულია კარტოფილის, ხორცის ცივ კერძებთან, უხდება ფრინველს, სალათებს, გრილზე შემწვარ თევზს, ყველს, ხაჭაპურს.გასტრონომიული შეხამება: -
მზადდება „საფერავისგან“ – ყურძნის ავტოქტონური ქართული ჯიში. საფერავის მარცვალს არა მხოლოდ კანი აქვს წითელი, არამედ რბილობიც, აქედან მოდის მისი დასახელება.
იწარმოება მთელ კახეთში და ცენტრალური საქართველოს ზოგიერთ რაიონში. ესაა ყველაზე მასობრივი, ყველაზე გავრცელებული წითელი ღვინო.მას ბევრი თვისება აქვს, მაგრამ მთავარია – ანტიოქსიდანტი, რამდენადაც საფერავი ტანინის უდიდეს რაოდენობას შეიცავს.
მისი დამზადების ტექნოლოგია გარანტირებულად ძველია, ასე რომ, თანამედროვე საფერავი, დიდი ალბათობით, ძალიან ჰგავს იმ ღვინოებს, რომლებსაც საქართველოში ყველა წარსულ ეპოქაში სვამდნენ. ყურძენი ოპტიმალური სიმწიფისას ხელით იკრიფება განთიადის წინ. ფერმენტაცია უჟანგავი ფოლადის კოდებში, დაძველება სულ მცირე 6 თვის განმავლობაში.წითელი მშრალიღვინო მშვენივრად ავსებს ხორცის კერძებს (შემწვარ ცხვრის და ღორის ხორცს, მოშუშულ ხბოს ხორცს, ჩანახს, ჩაშუშულს, ჩახოხბილს), სოკოს და მაგარ ყველს. შესანიშნავად ეხამება ნანადირევს.გასტრონომიული შეხამება: -
იწარმოება 1977 წლიდან. სახელგანთქმული ალაზნის ველი შუაგულ კახეთში მდებარეობს და მას მდინარეები ალაზანი და გიშისწყალი (აგრიჩაი) რწყავენ. კუპაჟური ღვინო. მზადდება ყურძნის ჯიშებისგან - რქაწითელი, მწვანე, ცოლიკაური და თეთრა.
ღვინო განსაკუთრებული ტექნოლოგიით მზადდება. ყურძნის ტკბილი ცივდება 0°С-ს ახლო ტემპერატურამდე, ამის გამო საფუარის ბაქტერიები იღუპება და ნალექად გამოიყოფა, რის შემდეგაც ღვინო მრავალჯერადად იფილტრება.
ღვინოში დარჩენილი შაქარი, რომელიც საფუარის ბაქტერიებთან ურთიერთქმედებაში არ შესულა, ღვინოს ბუნებრივ სიტკბოს სძენს.თეთრი ნახევრად ტკბილიმსუბუქი ყველი, დესერტი და ტკბილეული.გასტრონომიული შეხამება: -
იწარმოება 1981 წლიდან. ღვინოს სახელი სახელგანთქმული ქართველი მხატვრის ნიკო ფიროსმანიშვილის საპატივცემულოდ ეწოდა.
მზადდება ალაზნის ველზე გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ კარდენახის ცნობილ მიკროუბან ახოებზე მოყვანილი საფერავის ჯიშის ყურძნისგან. ხელით მოკრეფილი ყურძენი პატარა ყუთებში ეწყობა, რის შემდეგაც ხდება მარცვლებისა და კლერტის გაცალკევება და დაწურვა.
ყურძენი ისე იწურება, რომ მარცვალმა წვენი გამოუშვას, მაგრამ წიბწა მთელი დარჩეს. მზადდება ფერმენტაციის შეწყვეტის მეთოდით.წითელი ნახევრად მშრალიღვინის თვისებები საუკეთესოდ ვლინდება ხორცის (ღორის, ცხვრის, საქონლის) კერძებთან, მწვადთან, მრავალფეროვან დესერტსა და ნაყინთან შეხამებისას.გასტრონომიული შეხამება:
ექსკლუზიური ღვინოები
მეღვინეობის საუკეთესო რეგიონებში დაკრეფილი საუკეთესო ჯიშის ყურძნის ღვინოები.
-
ეს მუქი წითელი ღვინოა, გადამწიფებული ალუბლის ან ბროწეულის ფერი, აქვს დამახასიათებელი და ადვილად ცნობადი ბუკეტი, ძლიერი არომატი, საუკეთესო ჰარმონიული გემო.
ექსტრაქტიული ღვინო გემოში სასიამოვნო მსუბუქი სიტკბოთი. დომინირებს ჯიშები საფერავი და კაბერნე სოვინიონი. მზადდება ყურძნის ტკბილის დუღილის შეწყვეტის ტექნოლოგიით. ასეთი მეთოდი ღვინოს უნარჩუნებს ყურძნის ნატურალურ გემოს, ამასთან, ღვინოში სიმაგრისთვის რჩება შაქრის საკმარისი რაოდენობა.წითელი ნახევრად ტკბილიეხამება ცხარე კერძებს, ბოსტნეულის კერძებს, აგრეთვე ჰალუმის, მოცარელას, სულგუნის ტიპის ყველებს. უხდება გრილზე შემწვარ ღორის ხორცს. ეხამება შავ შოკოლადს, ნაყინს და კენკრას.გასტრონომიული შეხამება: -
მაღალი ხარისხის ვარდისფერი ნახევრად მშრალი ღვინო. აქვს რბილი ხავერდოვანი გემო და საუკეთესო ჰარმონიული ნარჩენი გემო. აღნიშნავენ განსაკუთრებით რთულ ბუკეტს, ხილის ნაზ არომატს და ძლიერ ექსტრაქტიულობას.
მზადდება საფერავისა და კაბერნე სოვინიონის ჯიშის ყურძნისგან ევროპული წესით (წვენი განაცალკევებენ წიბწისა და კლერტისგან და იღებენ ჭაჭას). მიიჩნევა, რომ ჭაჭა აფუჭებს გემოს. ტოვებენ მხოლოდ კანს, შემდეგ კი ყველაფერს ასხამენ დუღილისთვის განკუთვნილ ჭურჭელში.ვარდისფერი ნახევრად მშრალიგამოყენებამდე მსუბუქად გაგრილებული ეს ღვინო განსაკუთრებით კარგად ეხამება ცხვრის ხორცის კერძებს ახალი ბოსტნეულის გარნირით, აგრეთვე, ცხვრის ყველს.გასტრონომიული შეხამება: -
მაღალი ხარისხის წითელი მშრალი ღვინო. აქვს რბილი ხავერდოვანი გემო და საუკეთესო ჰარმონიული ნარჩენი გემო. აღნიშნავენ განსაკუთრებით რთულ ბუკეტს, ხილის ნაზ არომატს და ძლიერ ექსტრაქტიულობას.
მზადდება საფერავისა და კაბერნე სოვინიონის ჯიშის ყურძნისგან ევროპული წესით (წვენი განაცალკევებენ წიბწისა და კლერტისგან და იღებენ ჭაჭას). მიიჩნევა, რომ ჭაჭა აფუჭებს გემოს. ტოვებენ მხოლოდ კანს, შემდეგ კი ყველაფერს ასხამენ დუღილისთვის განკუთვნილ ჭურჭელში.წითელი მშრალიგამოყენებამდე მსუბუქად გაგრილებული ეს ღვინო განსაკუთრებით კარგად ეხამება ცხვრის ხორცის კერძებს ახალი ბოსტნეულის გარნირით, აგრეთვე, ცხვრის ყველს.გასტრონომიული შეხამება: -
ღვინო ამ ბოთლში – ეს არის გადასვლა ხაზოვანიდან სივრცითისკენ. ეს ძალიან ნაზი და ნატიფი ღვინოა, ტყუილის ზღვარზე. ის ან ღვინის ჭეშმარიტმა დამფასებლებმა და მცოდნეებმა უნდა აღიქვან, ან მისი გასინჯვა რაიმე სახის საჭმელის მიღებამდე უნდა დაიწყოს.
ეს შატო ნეკრესი ყველაფერს ეხამება, მაგრამ მისი ჭეშმარიტი შეხამებაა სუნთქვასთან და გულთან. კუპაჟირებული ღვინო. დომინირებს ჯიში რქაწითელი ცოლიკაურის დამატებით.
ევროპული წესით დამზადებული ღვინო ხასიათდება მოყვითალო-ჩალისფერი შეფერილობით მოოქროსფრო ელფერით, კარგად გამოკვეთილი არომატით, სინაზით და სავსე, ჰარმონიული გემოთი.თეთრი მშრალიშესანიშნავად ავსებს ფრინველისა და თევზის კერძებს, ბოსტნეულის სალათებს. იდეალურია როგორც აპერიტივი.გასტრონომიული შეხამება: -
ნატურალური თეთრი ნახევრად ტკბილი ღვინო, ღია ჩალისფერი, არომატი ხილის ტონებით, გრილი და ჰარმონიული გემოთი. ეს ღვინო მზადდება პირველი ფრაქციის ყურძნის წვენისგან.
დომინირებს ჯიში რქაწითელი ცოლიკაურის დამატებით. დამზადების წესის არსი ისაა, რომ ყურძენი იკრიფება გაზრდილი შაქრიანობის პერიოდში, შემდეგ კი ღვინო დუღს დაბალ ტემპერატურაზე, დაახლოებით 4-5 გრადუსზე.თეთრი ნახევრად ტკბილიმსუბუქი საუზმე, ხილი, დესერტები, აპერიტივი.გასტრონომიული შეხამება:





